SortedList

Tolibjonov Abdulloh

SortedList ham xuddi Listga o`xshash to`plam. Elementlarni qo`shish, o`chirish, saralash kabi funksiyalar SortedListda ham mavjud. Ammo Listdan farqi elementlar kalit/qiymat tarzida bo`ladi. Bu qanday bo`ladi deysizmi? Har bir element qiymatini o`z kaliti bo`ladi.

1	2	3	4	5
Muhammad Karim	Xondamir	Jasur	Farrukh	Abdulloh

Masalan bu rasmda,

1 – kalitda Muhammad Karim

2 – kalitda Xondamir

3 – kalitda Jasur

4 – kalitda Farrukh

5 – kalitda Abdulloh turadi degani.

MUHIM QOIDALAR !

• SortedListda elementga nafaqat indeksi orqali balki, kaliti orqali ham kirish mumkin

• Kalit null qiymat qabul qilmaydi, ammo element null qiymatni qabul qiladi.

• Bir xil qiymatli elementlar bo`lishi mumkin, ammo ularning kalitlari bir xil bo`lmaydi

• Kalitlarni faqat sonlar emas balki ixtiyoriy tipda ham berishingiz mumkin, faqatgina kalitlarning hammasi bir xil tipda bo`lishi kerak, aks holda kompilyator ishlamaydi

SortedListni qanday yaratamiz ?

1-bosqich **

Kod yuqorisiga using System.Collections; ni yozib qo`ying

2-bosqich

Berilgan sintaksis bo`yicha SortedList yaratamiz

SortedList list_nomi = new SortedList();

list_nomi degan joyga o`zingiz ixtiyoriy nom berishingiz mumkin !

3-bosqich Element qo`shamiz 2 xil usulda :

1) SortedListni yaratiboq elementlarni yoniga yozib qo`ying (xuddi massivdek)

SortedList list = new SortedList() 
{ 
    {1, "Abdullajon" }, 

    {2, "Shum bola" },

    {3, "Sariq dev" }  
};

Ahamiyat bersangiz elementlar ham jingalak qavs ichida yoziladi, sababi kompilyator kaliti qaysi qiymatga tegishli ekanini aniqlashda xato qilmasligi uchun.

2) Add() funksiyasi yordamida qo`shish mumkin

SortedList list = new SortedList();
list.Add(1, "Abdullajon");
list.Add(2, "Shum bola");
list.Add(3, "Sariq dev");

4-bosqich

Elementlarga kirish GetKey() va GetByIndex()

SortedList list = new SortedList();
list.Add(1, "Abdullajon");
list.Add(2, "Shum bola");
list.Add(3, "Sariq dev");

for(int i = 0; i < list.Count; i++)
{
    Console.WriteLine($"{list.GetKey(i)} - {list.GetByIndex(i)}");
}

Natija:

GetKey(i) – i element turgan indeksi, indeksiga qarab elementning kalitini aniqlab beradi. GetByIndex(i) – i indeksiga qarab element qiymatini aniqlab beradi

SortedList list = new SortedList();
list.Add(1, "Abdullajon");
list.Add(2, "Shum bola");
list.Add(3, "Sariq dev");

string x = (string)list[2];

Console.WriteLine(x);

Natija:

SortedList list = new SortedList();

list.Add(1, "Abdullajon"); // pair
list.Add(2, "Shum bola"); // pair
list.Add(3, "Sariq dev");// pair

foreach(DictionaryEntry pair in list)
{
    Console.WriteLine($"{pair.Key} - {pair.Value}");
}

Natija:

SortedListga misollar

using System;
using System.Collections;

namespace ConsoleApp11
{
    class Program
    {
        static void Main(string[] args)
        {
            SortedList list = new SortedList();

            list.Add(1, "Lambo");
            list.Add(2, "Mercedes"); 
            list.Add(3, "BMW");
            list.Add(4, "RoLLs");
            list.Add(5, "BentLey");

            foreach (DictionaryEntry pair in list)
            {
                Console.WriteLine($"{pair.Key} - {pair.Value}");
            }
        }
    }
}

Natija:

SortedList dan elementlarni o`chirish

Clear() Remove() RemoveAt()

Clear() - funksiyasi to'plamdagi barcha elementlarni o'chirib tashlaydi

SortedList list = new SortedList();

list.Add(1, "Lambo");
list.Add(2, "Mercedes"); 
list.Add(3, "BMW");
list.Add(4, "RoLLs");
list.Add(5, "BentLey");

list.Clear();

foreach (DictionaryEntry pair in list)
{
    Console.WriteLine($"{pair.Key} - {pair.Value}");
}

Natija:

Remove(T) – T-da turgan elementni o`chiradi, T-indeksda turgan elementni emas.

SortedList list = new SortedList();

list.Add(1, "Lambo");
list.Add(2, "Mercedes"); 
list.Add(3, "BMW");
list.Add(4, "RoLLs");
list.Add(5, "BentLey");

list.Remove(3);// 3-elementni o`chiradi, 3-indeksdagini emas

foreach (DictionaryEntry pair in list)
{
    Console.WriteLine($"{pair.Key} - {pair.Value}");
}

Natija:

RemoveAt()

SortedList list = new SortedList();

list.Add(1, "Lambo");
list.Add(2, "Mercedes"); 
list.Add(3, "BMW");
list.Add(4, "RoLLs");
list.Add(5, "BentLey");

list.RemoveAt(3);

foreach (DictionaryEntry pair in list)
{
    Console.WriteLine($"{pair.Key} - {pair.Value}");
}

Natija:

Eslatma! Remove() bilan RemoveAt() funksiyalarida qaysi element o`chib ketganiga ahamiyat bering ular bir xil emas.

Element bor yoki yo`qligini tekshirish

Contains(), ContainsKey(), ContainsValue()

Contains() va ContainsKey() funksiyalari bir xil

SortedList list = new SortedList();

list.Add(1, "Lambo");
list.Add(2, "Mercedes"); 
list.Add(3, "BMW");
list.Add(4, "RoLLs");
list.Add(5, "BentLey");

Console.WriteLine(list.Contains(3));//kaliti 3

Natija:

Bu funksiya kaliti 3ga teng bo'lgan element bor yoki yo'qligini tekshirib beradi. Bor bo'lsa True, bo'lmasa False.

ContainsValue()

SortedList list = new SortedList();

list.Add(1, "Lambo");
list.Add(2, "Mercedes"); 
list.Add(3, "BMW");
list.Add(4, "RoLLs");
list.Add(5, "BentLey");

Console.WriteLine(list.ContainsValue("Porsche"));

Natija:

Bu funksiya kalitni emas, berilgan qiymat bor yoki yo'qligini tekshiradi. Listda Porsche yo'q edi. Shu sababli False.